Απεβίωσε πρόσφατα ο μεγάλος δάσκαλος και λαογράφος
Γιάννος Ηλιόπουλος από τη
Ζωριάνο. Ο Γιάννης Ηλιόπουλος (ή Γιάννος Ζωριάνος όπως ήταν το φιλολογικό του ψευδώνυμο), ήταν ένας άνθρωπος βαθιά συνδεδεμένος και με το
Κροκύλειο.
Η μητέρα του Ουρανία που διορίστηκε στο δημοτικό σχολείο Κροκυλείου το 1930, δολοφονήθηκε στο Κροκύλειο μαζί με τη νεαρή κόρη της, την Όλγα, από δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού στις 6 Σεπτεμβρίου 1947. Για την μητέρα του έγραψε το βιβλίο "
Η Δασκάλα Ουρανία" (2007), ενώ το τελευταίο του σύγγραμα
"Μάχονται οι Δωριείς στην επανάσταση", αποτέλεσε
έκδοση του Συλλόγου Κροκυλιωτώνο Μακρυγιάννης την χρηματοδότηση του προγράμματος CLLD/Leader μέσω της Αναπτυξιακής Φωκικής Α.Ε. Το έργο του
πρωτοπαρουσιάστηκε την περσινή χρονιά στο θέατρο ΑΛΦΑ, ενώ δύο ακόμα παρουσιάσεις αναμένονται αυτό το καλοκαίρι σε Ερατεινή και Ζωριάνο.
Ο Γιάννος Ηλιόπουλος, όπως αναφέρθηκε, γεννήθηκε στον Ζωριάνο Δωρίδας το 1933, τελείωσε το Δημοτικό Σχολείο και το Ημιγυμνάσιο στο Κροκύλειο Δωρίδας και το Γυμνάσιο Αρρένων στην Καλλιθέα Αθηνών. Σπούδασε Δάσκαλος στη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία και σε Στρατιωτικές Σχολές αποκτόντας τον βαθμό του Εφέδρου Ταγματάρχη Πεζικού.
Υπηρέτησε ως Δάσκαλος σε διάφορα Δημοτικά Σχολεία της Επαρχίας Δωρίδας και παράλληλα ως Εκπαιδευτής Νυχτερινών Σχολείων, αλλά κι ως Διευθυντής Κέντρων Λαϊκής Επιμορφώσεως, στην ευρύτερη περιοχή της πεδινής Δωρίδας, από το 1960 και μέχρι το 1981.
Ως μέλος της Εταιρείας Φωκικών Μελετών, έχει δημοσιεύσει στην περιοδική της έκδοση Σελίδες απ’ τη Φωκίδα, πλήθος διηγημάτων, λαογραφημάτων, χρονογραφημάτων και ιστορικών μελετών. Ως μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, έχει δημοσιεύσει στην περιοδική της έκδοση ‘‘Λογοτεχνική Δημιουργία’’, σειρά λογοτεχνικών κειμένων. Ως συνεργάτης τοπικών εφημερίδων, δημοσίευσε πολλά χρονογραφήματα με το ψευδώνυμο Γιάννος Ζωριάνος.
Υπηρετώντας τη Δωρική Λαογραφία, έχει παρουσιάσει πολλές Λαογραφικές Συλλογές, από τις οποίες η Ακαδημία Αθηνών έχει βραβεύσει τις ακόλουθες :
1. Κιβωτός, Λαογραφικά Κουκούρων Δωρίδος, 1984
2. Παίζουμε; Λαογραφία Φωκικών Παραδοσιακών Παιγνιδιών, 1991
3. Η Μουσική Λαογραφία της Δωρίδος, 1998 έκδοση Ε.Φ.Μ. Άμφισσα, 1998
4. Ιστορία και Λαογραφία του παραδοσιακού οικισμού Ζωριάνος Δωρίδος, 2003
5. Το Δημοτικό Τραγούδι στη Δωρίδα, 2006
6. Ο Βίος του Στρατιώτη του 1913, 2006
7. Ιτιά Δωρίδος, Οικισμός, Ζευγολατειό, 2008
8. Παρθενιος Ζωγράφος, ο ‘‘Παπαφλέσσας της Δωρίδας’’, 2010 έκδοση Ευπαλιωτών, Αθήνα 2013
9. Από την Καρυά στο Ευπάλιο, 2015, έκδοση Ευπαλιωτών, 2015
10. Το Πρώτο Ολοκαύτωμα του Αγώνα, 2015
Άλλες του Λαογραφικές εργασίες, που έχουν εκδοθεί σε βιβλία:
1. Λαογραφικά Δωρίδος, Αθήνα 1987, έκδοση Δωρικής Αδελφότητος
2. Ευπάλιο, Αθήνα, 1998, έκδοση Ένωσης Ευπαλιωτών Δωρίδας
3. Η Δασκάλα Ουρανία, Αυτοεκδόσεις Α-Β, 2007
4. Μάχονται οι Δωριείς στην επανάσταση, έκδοση Συλλόγου Κροκυλιωτών ο Μακρυγιάννης, 2024
Η εξόδιος ακολουθία και η ταφή του τελέστηκαν την Τρίτη 14-7-2026 στα Κούκουρα Δωρίδας, στα οποία έζησε και τα περισσότερα χρίνια της ζωής του.
***
Ο Σύλλογος Κροκυλιωτών ο Μακρυγιάννης, εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια στην οικογένεια του εκλειπόντος.