Μακρυγιάννεια

Μακρυγιάννεια

Τα Μακρυγιάννεια, ως ιδέα για εκδηλώσεις αφιερωμένες στην μνήμη του Στρατηγού Μακρυγιάννη, γεννήθηκαν το 1973, ξεκίνησαν όμως για διαφόρους λόγους τελικά το 1975. Υπήρξαν το πρώτο και μοναδικό για πολλά χρόνια φεστιβάλ της Φωκίδας και έκτοτε παραμένουν ο μακροβιότερος πολιτιστικός θεσμός του νομού.

Παρόλο που δεν επαναλαμβάνονται σε ετήσια βάση λόγω υψηλού για τα οικονομικά του Συλλόγου κόστους, έφεραν στο Κροκύλειο μία σπάνια για μικρό χωριό πολιτιστική άνθιση και δημιούργησαν μόνιμες πολιτιστικές υποδομές (εντευκτήριο, λαογραφική έκθεση, εκθεσιακό χώρο, παζάρι). Το ιστορικό 1ο Συνέδριο της Β.Δ. Δωρίδας, που έγινε στα Μακρυγιάννεια του 1987 με την συμμετοχή 11 κοινοτήτων, οδήγησε λίγα χρόνια αργότερα στην ίδρυση της Ομοσπονδίας Συλλόγων Β/Δ Δωρίδας και δημιούργησε ένα θεσμό που διατηρείται μέχρι σήμερα (το 17ο συνέδριο πραγματοποιήθηκε στον Κονιάκο το 2017).

Τα τελευταία χρόνια τα Μακρυγιάννεια διοργανώνονται στα μέσα Αυγούστου κάθε δεύτερης συνήθως χρονιάς, με την υποστήριξη του Δήμου Δωρίδας.

Ακολουθεί μία επιγραμματική αναδρομή στα Μακρυγιάννεια κάθε χρονιάς:

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1975

Κροκύλειο, 5 Μαΐου

image

Τα πρώτα Μακρυγιάννεια ορίστηκαν με τριήμερη διάρκεια για το Πάσχα του 1975 (ημέρα του Πάσχα, Δευτέρα και Τρίτη). Το ρπόγραμμα προέβλεπε για την πρώτη ημέρα κατάθεση στεφάνων και χορό στην πλατεία με το κλαρίνο του Βασίλη Σκαλιώτη. Την Δευτέρα, 5 Μαΐου του 1975, σε μία κατάμεστη πλατεία, μπροστά στο Ελληνικό Σχολείο (γνωστό και ως σχολαρχείο που βρισκόταν στη θέση του σημερινού ξενοδοχείου), στήθηκε το απαραίτητο σκηνικό για την θεατρική παράσταση του έργου του Δημήτρη Φωτιάδη «Μακρυγιάννης» από τον θίασο της Ελληνικής Λαϊκής Σκηνής, του σκηνοθέτη Κλέαρχου Καραγιώργη, με πρωταγωνιστή τον Φοίβο Ταξιάρχη. Τα Μακρυγιάννεια έκλεισαν την Τρίτη με άνοδο στην Παναγία. Η αρχή είχε γίνει.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1977

Κροκύλειο, 13-15 Αυγούστου

image

Στα Μακρυγιάννεια αυτά, δημιουργούνται οι βάσεις που θα χαρακτηρίσουν στο εξής τον θεσμό. Κατ' αρχήν οι εκδηλώσεις μεταφέρονται στις 13-15 Αυγούστου. Ο προαύλιος χώρος του σχολείου μετατρέπεται σε θέατρο (και έκτοτε καθιερώνεται ως τέτοιο) με την χρήση των θρανίων για καθίσματα. Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων περιλαμβάνει ομιλία για τον Μακρυγιάννη από τον λογοτέχνη ποιητή Κώστα Κουλουφάκο, παρουσίαση της τραγωδίας του Σοφοκλή «Ηλέκτρα» από τον θίασο «Δεσμοί» με την Ασπασία Παπαθανασίου στον ομώνυμο ρόλο, παράσταση από τα χορευτικά συγκροτήματα της Γυμναστικής Εταιρείας Αγρινίου και έκθεση ζωγραφικής Δωριέων ζωγράφων.
Επίσης γίνεται έκθεση παλιάς φωτογραφίας, λαογραφικού και ιστορικού βιβλίου, προσωπικών αντικειμένων του Μακρυγιάννη και δημιουργείται η πρώτη λαογραφική Συλλογή γωστή ως "Μουσείο Κροκυλίου", με εκθέματα που προσέφερουν οι χωριανοί. Η νεολαία του Συλλόγου πρωτοστατεί για να δημιουργεί το «Λειβάδι» που φιλοξενεί παιδικά καλλιτεχνικά εργαστήρια αλλά και βραδιές γεμάτες μουσική και χορό.
Η δραστηριότητα του Συλλόγου, συγκεντρώνει το ενδιαφέρον εφημερίδων αλλά και της κρατικής τηλεόρασης.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1979

Κροκύλειο, 10-15 Αυγούστου

image

Το 1979 η χρονική διάρκεια των Μακρυγιαννείων μεγαλώνει προκειμένου να να εμπλουτιστεί ακόμα περισσότερο το πρόγραμμα. Βασική καινοτομία είναι η καθιέρωση αθλητικών αγώνων δρόμου 3 χλμ. από το Αβορίτι μέχρι το μνημείο του Μακρυγιάννη καθώς και της ρίψης με το "λιθάρι". Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα εμπλουτίζεται. Μεταξύ άλλων ξεχωρίζουμε την παράσταση Καραγκιόζη με τον Ευγ. Σπαθάρη, την παράσταση του σύγχρονου Παιδικού θεάτρου Αθηνών με το Γαϊτανάκι της Ζωρζ Σαρρή, την θεατρική παράσταση με το έργο «Τυχοδιώκτης» του Χουρμουζιάδη από τον θίασο «Δεσμοί» και πρωταγωνίστρια Ασπασία Παπαθανασίου καθώς και την χορευτική παράσταση του συγκροτήματος Ορφέας της Λευκάδας. Κεντρική εκδήλωση των Μακρυγιαννείων ήταν η μεγάλη συναυλία του συνθέτη Χρήστου Λεοντή.
Οι εκδηλώσεις θα καλυφθούν από την κρατική τηλεόραση, αλλά το μεγάλο κόστος θα οδηγήσει στην μετέπειτα διοργάνωση των Μακρυγιαννείων κάθε 4 χρόνια.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1983

Α' μέρος: Αθήνα 10-13 Ιουλίου

Β' μέρος: Κροκύλειο 8-15 Αυγούστου

image

Το Α΄ μέρος γίνεται στην Αθήνα στις 10 και 13 Ιουλίου υπό την αιγίδα του Δημάρχου Αθηναίων κου Μπέη και περιλαμβάνει τρισάγιο και κατάθεση στεφάνου στον τάφο του Μακρυγιάννη, επίσημη τελετή στο Πνευματικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων με τραγούδια εκτελεσμένα από τον βαρύτονο της Λυρικής Σκηνής Αντρέα Κουλουμπή, και ομιλία με θέμα «Ο Μακρυγιάννης μεγάλος και επίκαιρος» από τον κ. Δημ Σακκά σύμβουλο του Υπουργείου Παιδείας.
Το Β΄ μέρος που πραγματοποιείται στο Κροκύλειο από τις 8-15 Αυγούστου, περιλαμβάνει τις μεγαλύτερες εκδηλώσεις που έγιναν μέχρι τότε και χαρακτηρίζονταν από ένα ευρύ φάσμα πνευματικών και καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων.
Περιελάμβαναν την παρουσίαση της αφηγηματικής αναδρομής «Χαμένες Πατρίδες» με ταυτόχρονη προβολή διαφανειών από τον καθηγητή κ. Στέφανο Τζέπογλου, κινηματογραφική προβολή και παράσταση του Χορευτικού Ομίλου του Πολιτιστικού Κέντρου Άμφισσας και του Χορευτικού συγκροτήματος Αμυγδαλιάς.
Στα πλαίσια ανταλλαγής επισκέψεων, ο Σύλλογο «Ο Μακρυγιάννης» της Άρτας δίνει παραστάσεις με το χορωδιακό και το χορευτικό του τμήμα.
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα έχει, όπως και στα προηγούμενα Μακρυγιάννεια, η συναυλία του Χρήστου Λεοντή και μία θεατρική παράσταση με τον θίασο Παλκοσένικο των Αφων Τσάγκα με το έργο του Ρουζάντε «οι χωριάτες».
Η χαρακτηριστικότερη όμως εκδήλωση ήταν η παρουσίαση του νεοσυσταθέντος τότε χορευτικού Κροκυλείου που γνώρισε την πρώτη του θερμή υποδοχή από το κοινό του Κροκυλείου. Το χορευτικό έκτοτε συνέχισε την μακρά του πορεία που κράτησε παραπάνω από 25 χρόνια.
Τέλος ένας άλλος θεσμός που δημιουργήθηκε και διατηρείται ως σήμερα είναι το «Παζάρι» που λειτουργεί κυρίως με τις προσφορές των γυναικών του χωριού και του Συλλόγου.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1987

Κροκύλειο, 7-15 Αυγούστου

image

Οι εκδηλώσεις που αφιερώνονται στον μεγάλο ήρωα και στην ειρήνη, περιλαμβάνουν δύο μεγάλα συνέδρια, για τα οποία απαιτήθηκε μεγάλη οργανωτική προσπάθεια.
Το Ιστορικό Α΄ Συνέδριο της Β/Δ Δωρίδας στις 10 και 11 Αυγούστου, συγκέντρωσε την συμμετοχή αντιπροσώπων από 11 χωριά της περιοχής Συζητήθηκαν τα προβλήματα της περιοχής, οι ομάδες εργασίας επεξεργάστηκαν τα θέματα και στο ψήφισμα του Συνεδρίου, προτάθηκαν λύσεις για την ποικιλόμορφη ανάπτυξη της περιοχής μας (τουρισμό, κτηνοτροφία δασοκομία κ.α). Με το Συνέδριο αυτό τέθηκαν οι βάσεις για το Διαρκές αναπτυξιακό συνέδριο και την δημιουργία της Ομοσπονδίας Συλλόγων Β/Δ. Δωρίδας. Ακολούθησε στις 12 Αυγούστου, το Τοπικό συνέδριο Αποδήμων που παρακολούθησαν πλήθος ομογενών που είχαν έρθει από τις ΗΠΑ και Καναδά.
Ανοίχτηκε βιβλίο διαμαρτυρίας με υπογραφές για την Κύπρο, που εστάλη στον ΟΗΕ και στις πρεσβείες, εμπλεκομένων στο Κυπριακό χωρών. Το πρόγραμμα περιελάμβανε 5 ομιλίες με θέμα τον Μακρυγιάννη, τη θέση της γυναίκας στην οικογένεια τα ναρκωτικά και τους νέους, τον ρόλο της Κροκυλιώτισσας του χθες στη δουλειά, στο χωράφι στην οικογένεια με ταυτόχρονη παρουσίαση διαφόρων ασχολιών της.
Παρατέθηκε γεύμα προς τιμή της γ΄ ηλικίας μετά από καταγραφή των γερόντων από το 1907 και πίσω.
Στο καλλιτεχνικό μέρος παρουσιάστηκε, δημοτική μουσική με το συγκρότημα του Βασίλη Κοντογιάννη από το Ευπάλιο, έντεχνη Ελληνική μουσική με το συγκρότημα ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ και rock μουσική με το συγκρότημα Express, που ήταν και η πρώτη παρουσίαση αυτού του είδους της μουσικής στο Κροκύλειο.
Το θεατρικό τμήμα του συλλόγου «Ο Μακρυγιάννης» της Άρτας, παρουσίασε το έργο «Η δε γυνή να φοβείται τον άνδρα» σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Βαφιά ενώ το Σύλλογός μας συγκρότησε γα πρώτη φορά δική του θεατρική ομάδα που παρουσίασε το έργο του Ψαθά «Ο αφελής».
Ιδιαίτερη μνεία χρειάζεται να γίνει για την παράσταση του χορευτικού Κροκυλείου που παρουσίασε ένα μεγάλο συγκρότημα πολλών ομάδων καθώς και χορούς απ' όλη την Ελλάδα.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1991

Κροκύλειο, 9-15 Αυγούστου

image

Το 1991 ήταν η χρονιά σταθμός στην καλλιτεχνική ιστορία του Φεστιβάλ που, απετέλεσε για άλλη μια φορά το κορυφαίο πολιτιστικό γεγονός της Φωκίδας φιλοξενώντας μία παράσταση των κορυφαίων μπαλέτων Μπολσόι της Μόσχας. Στις 12 Αυγούστου, μπροστά σε ένα κοινό από όλα τα μέρη της Φωκίδας της Ναυπάκτου και των Πατρών, οι κορυφαίοι σολίστ τους παρουσίασαν αποσπάσματα των έργων «Λίμνη των κύκνων», «Καρυοθραύστης», «Ζιζέλ» κ.α σε αφήγηση του κ. Αλέξη Κωστάλα. Για τις ανάγκες της παράστασης δημιουργείται μόνιμη εξέδρα στο σχολείο.
Το υπόλοιπο πρόγραμμα των Μακρυγιαννείων περιελάμβανε παράσταση σύγχρονου χορού και έκφρασης από την ομάδα σύγχρονου χορού «ΤΑ ΜΗΛΑ», παράσταση του χορωδιακού τμήματος του συλλόγου «Ο Μακρυγιάννης» Αρτας, δημοτικά τραγούδια με τον βαρύτονο της Λυρικής Σκηνής κ. Ανδρέα Κουλουμπή με συνοδεία πιάνου και αναδρομή δημοτικής ποίησης σε απαγγελία της κ. Κάρμεν Ρουγγέρη.
Επίσης μία εντυπωσιακή παράσταση έδωσε και το χορευτικό Κροκυλίου παρουσιάζοντας δρώμενα απ’ όλη την Ελλάδα. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης αθλητικούς αγώνες, παρουσίαση παιδικών καλλιτεχνημάτων κ.α.
Το υψηλό κόστος των εκδηλώσεων σε συνδυασμό με κάποιες επιχορηγήσεις που δεν δώθηκαν, δημιούργησαν οικονομικές δυσχέρειες στο Σύλλογο.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 1995

Κροκύλειο, 9-15 Αυγούστου

image

Οι εκδηλώσεις κλείνουν τα 20 χρόνια και αφιερώνονται στον Μακρυγιάννη και στον καλλέργη που θεμελίωσαν τον κοινοβουλευτισμό στην Ελλάδα. «Τα 150 χρόνια κοινοβουλευτικού βίου στην Ελλάδα» παρουσίασε στην κεντρική ομιλία των εκδηλώσεων, ο καθηγητής του Παν. Πατρών, Άρης Σισσούρας, ενώ την θρησκευτικότητα του Μακρυγιάννη παρουσίασε η κα Πηνελόπη Κανέλλου Αντιπρόεδρος του συλλόγου Κριατσίου.
Παρουσιάστηκε επίσης μία νέα πολιτιστική πρόταση, η 12μελής χορωδία Κροκυλίου, η οποία πλαισίωσε την παράσταση του χορευτικού με θέμα «Αναπαράσταση Παραδοσιακού γάμου» με έθιμα του γάμου απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας.
Χαρακτηριστική επίσης ήταν και η λαϊκή - rock βραδιά με το συγκρότημα «Εν Πλώ» από την Άμφισσα. Τα Μακρυγιάννεια αυτά σηματοδότησαν μία νέα περίοδο με εκδηλώσεις ποιοτικές μεν αλλά χαμηλότερου κόστους σε σχέση με παλαιότερες διοργανώσεις.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 2015

Κροκύλειο, 10-15 Αυγούστου

image

Τον Ιούλιο του 2015, οι έκτακτες συνθήκες που επικρατούν στην εθνική οικονομία (κλειστές τράπεζες, επιβολή capital controls κλπ), δημιουργούν ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον και συζητήθηκε πολύ το ενδεχόμενο ακύρωσης των εκδηλώσεων. Η προετοιμασία όμως που είχε γίνει ήταν ήδη μεγάλη και ο Σύλλογος παρά την πλήρη απουσία ρευστότητας, αποφασίζει κόντρα στις οικονομικές αντιξοότητες, να πραγματοποιήσει το μεγάλο πρόγραμμα που είχε σχεδιάσει και που περιλάμβανε 20 περίπου εκδηλώσεις σε 6 ημέρες ποικίλου περιεχομένου.
Πέρα από την πληθώρα των εκδηλώσεων, τα Μακρυγιάννεια χαρακτηρίστηκαν από τις πολλές συνεργασίες με τους Συλλόγους χωριών της περιοχής. Η λαμπερή βραδιά ήταν η συναυλία του Μπάμπη Στόκα (πρώην Πύξ-Λαξ) της 14ης Αυγούστου στο σχολείο, που συγκέντρωσε τον περισσότερο κόσμο και έφερε στο χωριό μας πολλούς επισκέπτες από τις γύρω περιοχές. Την προηγούμενη ημέρα είχε προηγηθεί στον ίδιο χώρο μία ακόμη πολύ πετυχημένη εκδήλωση, η θεατρική παράσταση «Τα ραδίκια ανάποδα» με τον Γιώργο Γαλίτη, που ενθουσίασε το κοινό και την καταχειροκρότησε. Ανήμερα του Δεκαπενταύγουστου, το Λιβάδι γέμισε ασφυκτικά στη ρεμπέτικη βραδιά με την κομπανία της Μαρίας Κατινάρη. Το σημαντικότερο όμως κεφάλαιο των εκδηλώσεων ήταν η ανάδειξη των Δωριέων εκπροσώπων του πολιτισμού όπως του Παλαιοξαρίτη φιλολόγου Αθ. Κατσούδα που έγινε με την παρουσίαση του βιβλίου «Ντοπιολαλιές στη Δωρίδα και της Πενταγιώτικης μπάντας του Γ. Καραμούτσιου και Μ. Δάκου με την εξαίρετη μουσική βραδιά στο Λιβάδι. Με περηφάνια επίσης ο Σύλλογος φιλοξένησε την παιδική Μουσική Μπάντα Λιδωρικίου στις εκδηλώσεις έναρξης των Μακρυγιαννείων και διοργάνωσε έκθεση ζωγραφικής με έργα του Κοκκινιώτη Χ. Στέφου στο σχολείο, δίπλα από το λαογραφικό μουσείο του Συλλόγου. Μεγάλη επιτυχία επίσης σημείωσε και το τουρνουά ποδοσφαίρου 5x5 στους Πενταγιούς, με την συμμετοχή 4 ομάδων, Πενταγιού, Κροκύλειο, Ζωριάνος και Αλποχώρ με την ομάδα μας να κερδίζει το κύπελλο.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 2017

Κροκύλειο, 10-16 Αυγούστου

image

Οι εκδηλώσεις είχαν περιορισμένο προϋπολογισμό, το πρόγραμμα όμως που αναπτύχθηκε σε 6 ημέρες ήταν ιδιαίτερα πλούσιο και περιείχε αρκετές συνεργασίες με Συλλόγους της περιοχής που ενίσχυσαν τον υπερτοπικό χαρακτήρα των εκδηλώσεων. Κεντρική εκδήλωση ήταν η μουσική παράσταση με μουσικές από όλο τον κόσμο με τις Ελένη και Σουζάνα Βουγιουκλή, που πραγματοποιήθηκε στο σχολείο με την υποστήριξη του Δήμου Δωρίδας. Στις εκδηλώσεις παρουσιάστηκαν δύο Κροκυλιώτες καλλιτέχνες, ο μουσικός Γιώργος Τσαλκίδης με το συγκρότημά του Appalachian Cobra Worshipers έπαιξαν παλιά παραδοσιακά Αμερικάνικα τραγούδια στο Λιβάδι και ο εικαστικός Κώστας Κουνάλης παρουσίασε έκθεση ζωγραφικής στο σχολείο. Για πρώτη φορά συμπεριλήφθηκε στο πρόγραμμα βραδινή εκδήλωση σε άλλο χωριό, και συγκεκριμένα στην Πενταγιού, όπου σε συνεργασία με τον τοπικό Σύλλογο παρουσιάστηκε η ερασιτεχνική θεατρική παράσταση με πρωταγωνίστρια την Πενταγιώτισσα Εύη Σιμοπούλου. Η λαϊκή πεζοπορία των 10 χλμ. Κροκύλειο - Περιβόλι που έγινε σε συνεργασία με τον γειτονικό Σύλλογο, και ξεκίνησε στα προηγούμενα Μακρυγιάννεια, καθιερώνεται για 3η συνεχή χρονιά. Η βραδιά νεολαίας στο Λιβάδι με τη συμμετοχή της Κοινότητας, συγκέντρωσε παιδιά από όλα τα γύρω χωριά.
Στην Πενταγιού πραγματοποιήθηκε για δεύτερη φορά διήμερο τουρνουά 5x5 με την συμμετοχή 5 ομάδων, Πενταγιού, Κροκύλειο, Ζωριάνος, Αλποχώρι και Ψηλό Χωριό με την ομάδα μας να ξανακερδίζει το κύπελλο.
Το πρόγραμμα περιείχε επίσης κατάθεση στεφάνων, επίσκεψη στο Αβορίτι, θέατρο σκιών στη πλατεία, εθελοντική αιμοδοσία, λαϊκή συνέλευση, ρεμπέτικο γλέντι στο Λιβάδι και δραστηριότητες για τα παιδιά (τοξοβολία, κυνήγι χαμένου θησαυρού κ.α.) στη πλατεία και στο μονοπάτι των νερόμυλων.

 

 

.........

 

 

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ 2021

Τα Μακρυγιάννεια του 2019 δεν πραγματοποιήθηκαν, λόγω του ότι η ξενοδοχειακή επιχείρηση που λειτουργεί στην πλατεία έμεινε κλειστή κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ως εκ τούτου πραγματοποιήθηκε μόνο το 18ο Συνέδριο των χωριών της Β/Δ Δωρίδας. Ο ξενώνας παρέμεινε κλειστός και το καλοκαίρι του 2020 που σε συνδιασμό με την πανδημία του κορονοιού απομάκρυναν κάθε σκέψη για την πραγματοποίηση του φεστιβάλ. 
Έτσι ο προγραμματισμός στραφήκε στο 2021, όπου με θα τιμηθεί η επέτειος των 200 ετών από την επανάσταση του 1821 και αναμένεται να συνεχιστεί η επιτυχημένη συνεργασία με το Δίκτυο Δελφών που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 2018 όταν το φεστιβάλ Δελφών πραγματοποίησε δύο εκδηλώσεις στο σχολείο. Για την χρηματοδότηση των προσεχών Μακρυγιαννείων αναμένεται και η έγκριση πρότασης του Φεστιβάλ Δελφών στην Αναπτυξιακή Φωκική ΑΕ, για την ενίσχυση των εκδηλώσεων ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΕΙΑ ώστε ο θεσμός να καθιερωθεί ως ετήσιο φεστιβαλ πολιτισμού για την Ορεινή Δωρίδα.